Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΜΑΣ - ΥΠΕΡΤΡΟΦΕΣ

Υπερτροφές, super foods, θαυματουργές τροφές, τρόφιμα υψηλής διατροφικής αξίας, κι όποιος άλλος παρόμοιος τίτλος, περισσότερο από την θρεπτική ιδιαιτερότητά τους, απεικονίζει ίσως την αγωνία του ανθρώπου να κερδίσει υγεία, νεότητα, δύναμη, ίσως και να τροφοδοτήσει μια ανεξήγητη προσωπική ματαιοδοξία. Από την άλλη, επειδή σχεδόν πάντα, ισχύει το «όπου καπνός και φωτιά», υπάρχουν επιστημονικά τεκμηριωμένες αποδείξεις, που συνηγορούν στην ανωτερότητα ή και μοναδικότητα κάποιων τροφών σε θρεπτικά στοιχεία και ευεργετικές ιδιότητες στη λειτουργικότητα του ανθρώπινου οργανισμού.

Άλλωστε, είναι αδιαμφισβήτητη αλήθεια το γεγονός ότι ο ρυθμός κι οι καταναλωτικές συνήθειες του σύγχρονου τρόπου ζωής με γενικευμένα πλέον χαρακτηριστικά, την έλλειψη άσκησης, το γρήγορο φαγητό, το επιβαρυμένο περιβάλλον με κρυφούς και φανερούς ρυπογόνους ή και μολυσματικούς παράγοντες, τις στρεσογόνες καταστάσεις, τις βλαβερές συνήθειες κλπ, επιβαρύνουν την ανθρώπινη υγεία και δημιουργούν αντικειμενικές ανάγκες πρόσληψης τροφής τόσο ικανής θρεπτικής αξίας, ώστε να αποτελεί το απαραίτητο αντίβαρο υγιεινής διατροφής, ενισχύοντας την εύλογη ανάγκη θωράκισης της προσωπικής υγείας αλλά κι αυτής των αγαπημένων μας προσώπων, απέναντι σε ό,τι απειλεί την εφικτή μεγιστοποίηση απόδοσης των οργανικών ανθρώπινων λειτουργιών.

Στα πλαίσια μιας ειδικότερης ενημέρωσης κρίνουμε σκόπιμο να δώσουμε τη συνοπτική περιγραφή, βασικών πληροφοριακών στοιχείων, σχετικά με τα γενικά χαρακτηριστικά που αναγορεύουν σε super food, κάποιο τρόφιμο το οποίο μπορεί κάποιος να συναντά σε στερεή ή υγρή μορφή, σε επεξεργασμένη, είτε και σε πρωτογενή φυσική μορφή. Για παράδειγμα, μέλι, έλαια, καρποί, σπόροι, άλευρα, βότανα, ορυκτά κλπ. Υπάρχει βεβαίως ένα πλήθος καθοριστικών παραγόντων (περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά, ιδιαίτερες ευεργετικές ιδιότητες κ.α) που ορίζει με αντικειμενικό τρόπο τη συμμετοχή μιας τροφής στον παγκόσμιο κατάλογο των σούπερ-τροφών. Κατάλογος που εμπλουτίζεται καθημερινά από τρόφιμα ειδικής χρησιμότητας και ωφέλειας στην ανθρώπινη διατροφή.

Σε κάθε περίπτωση, η ιστορία των υπερτροφών ξεκινά μάλλον με την ιστορία του ίδιου του ανθρώπου, εφόσον λογικό μέλημα του ίδιου, ήταν και είναι η βελτίωση και διατήρηση της υγείας του. Εκτός από την υγεία όμως που προστατεύουν γνωστές τροφές με ιδιαίτερες αναφορές από την αρχαιότητα (θεραπευτικά βότανα, συστατικά ιπποκράτειας διατροφής κλπ), παρόμοιες αναφορές υπάρχουν και σε τρόφιμα, χυμούς, αφεψήματα κλπ, τα οποία ενίσχυαν συγκεκριμένες οργανικές λειτουργίες. Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστος ο πλούτος πληροφοριών από το μακρινό παρελθόν για είδη τροφίμων με ευεργετικά χαρακτηριστικά ως προς τον ειδικό σκοπό κατανάλωσής τους, σχεδόν σε όλους τους πολιτισμούς και σε κάθε γωνιά της γης. Και ποιος δεν έχει ακούσει ή διαβάσει σχετικά με τις πολύτιμες διατροφικές ιδιότητες τροφίμων, σε αναφορές της ιστορικής παράδοσης διαφορετικών λαών. Για παράδειγμα, γνωστές ή λιγότερο γνωστές υπερτροφές όπως, κακάο, goji berries, τσάϊ, ιπποφαές, γύρη, ginseng, καρύδια, σταφίδες, μέλι, δαμάσκηνα gingko biloba, schweden bitter, κάνναβη, γανόδερμα, τριβόλι κλπ. συναντώνται ως συστατικά στοιχεία πλήθους αναφορών σχετικά με διατροφή ή και ιατρική, από την παραδοσιακή κινεζική, ινδική, και αρχαιοελληνική σχετική πρακτική, μέχρι τη σημερινή εναλλακτική διατροφή ή και θεραπεία.

Βεβαίως, αναφερόμενοι στο παρελθόν, σε τέτοιες ιστορικές πληροφορίες από πηγές συχνά παράπλευρες ως προς την ακριβή περιγραφή της υπερτροφής, αλλά και με δεδομένη την τότε απουσία βασικής γνώσης στη χημεία, δεν θα ήταν δυνατόν να υπάρχει η εξήγηση του βιοχημικού μηχανισμού δράσης της εν λόγω κάθε φορά υπερτροφής στον οργανισμό παρά μόνο η παρατήρηση της επίδρασής του ως πρακτικό αποτέλεσμα στην καθημερινή δραστηριότητα του τότε ανθρώπου.

Αντίθετα, από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, τροφές με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά διατροφικής αξίας, έγιναν αντικείμενο επιστημονικών μελετών, προκειμένου να δοθούν απαντήσεις στα ερωτήματα του <τι> <πότε> <γιατί> και <πως> η κάθε συγκεκριμένη τροφή που θεωρείται υπερτροφή, βοηθά δραστικά στη βελτίωση και εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού μας. Κυρίως όμως αναπτύχθηκε γνώση γύρω από την επιστημονική μεθοδολογία, που εξασφαλίζει και προβιβάζει την εγκυρότητα της θεωρητικής χρησιμότητας σε πρακτική ωφέλεια και μάλιστα με τρόπο μετρήσιμο, άρα και ποσοτικοποιημένο. Με τον τρόπο αυτό λύθηκε εν μέρει και η απορία σχετικά με το χαρακτηριστικό των περισσοτέρων υπερτροφών, να προσφέρουν βέλτιστη θρεπτικότητα ή άλλη ευεργετική δράση, σε εξαιρετικά μικρές ποσότητες (βασιλικός πολτός, ζεόλιθος κλπ).

Κι επειδή ίσως οτιδήποτε έχει να κάνει με τον φυσικό κόσμο, εμπίπτει στην γνωστή ρήση του Ηράκλειτου, <φύσις κρύπτεσθαι φιλεί>, έτσι και το νήμα της ανακάλυψης του θαυμαστού κόσμου των υπερτροφών, άρχισε να ξετυλίγεται πίσω από βασικές και θεμελιώδεις έννοιες της βιοχημείας, της ιατρικής, και της επιστήμης της διατροφής.

Υπάρχει μεγάλο πλήθος επιπλέον αποδεικτικών στοιχείων που στηρίζουν τον ωφέλιμο ρόλο των υπερτροφών στο καθημερινό διαιτολόγιο. Έχει αναδειχθεί πλήθος πληροφοριών για την ιδιαίτερη σύσταση κάθε υπερτροφής πέραν των βασικών πολύτιμων συστατικών που συνήθως περιέχονται, και δεν είναι άλλα από τις Βιταμίνες και τις Φυτοχημικές ουσίες. Κι εκτός από αναφορές γύρω από την περιεκτικότητα σε πολύτιμα συστατικά όπως μέταλλα, ιχνοστοιχεία, πρωτεΐνες, αμινοξέα, φυτικές ίνες, ένζυμα και πολλά άλλα λιγότερο ή περισσότερο γνωστά συστατικά, έχει επίσης αναδειχθεί η ευεργετική επίδραση στην υγεία από την κατανάλωση υπερτροφών, τόσο σε γενικότερο επίπεδο όσο και σε αυτό των ειδικότερων λειτουργιών επιμέρους συστημάτων του οργανισμού. Για παράδειγμα, εκτός από την αναγνωρισμένη αντιοξειδωτική δράση των σούπερ-τροφών, αναγνωρισμένη κι εξίσου σημαντική είναι και η δράση τους στην τόνωση του οργανισμού, η αντιαλλεργική δράση, η μικροβιοκτόνος δράση έναντι συγκεκριμένων παθογόνων οργανισμών, καθώς και η αντιφλεγμονώδης δράση. Ένα ευρύ σύνολο ασθενειών από τις πιο συνηθισμένες, μέχρι τις περισσότερο σπάνιες, φαίνεται να αντιμετωπίζονται ικανοποιητικά, εισάγοντας συγκεκριμένες υπερτροφές στις διατροφικές μας συνήθειες. Και τούτο εξηγείται από την επίδραση της εν λόγω τροφής, στις θεμελιώδεις λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού, αλλά και στα επιμέρους λειτουργικά συστήματά του. Άλλωστε από την παρατήρηση τέτοιων ιδιοτήτων διαφόρων συγκεκριμένων τροφίμων, ο Ιπποκράτης συμπέρανε το γνωμικό « Η ΤΡΟΦΗ ΣΟΥ ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΣΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ Η ΤΡΟΦΗ ΣΟΥ»

Συχνά λοιπόν αναφέρεται η συμβολή συγκεκριμένων τροφών στην μάχη κατά των διαφόρων μορφών καρκίνου, στην αποκατάσταση βλαβών σε σχέση με το κυκλοφορικό σύστημα, στη λειτουργικότητα των αδένων, στην αποκατάσταση ορμονικών ισορροπιών, στην καθοριστική βελτίωση της υγείας σε περιπτώσεις αυτοάνοσων ασθενειών, και γενικότερα στην αποκατάσταση ή συντήρηση κάθε λειτουργικού συστήματος και οργάνου του ξεχωριστά. Για παράδειγμα, υπάρχουν αναγνωρισμένες υπερτροφές με το χαρακτηριστικό της προσαρμογόνου δράσης. Πρόκειται για δράση του τρόφιμου, που μπορεί να είναι αντίθετη σε κάθε οργανισμό ανάλογα τις ιδιαίτερες ανάγκες διόρθωσης αποκλινουσών τιμών (επίπεδο ορμονών, πίεσης αίματος, βιοχημικών συνθέσεων κ.α) έτσι ώστε το τελικό αποτέλεσμα που προκύπτει, να είναι συμβατό με ιδανικές τιμές εξυπηρέτησης της λειτουργίας της ομοιόστασης χάρη στην οποία κατορθώνεται το θαύμα της ζωής (διατήρηση φυσιολογικού PH, φυσιολογικής θερμοκρασίας, ιδανικής οξυγόνωσης κυτταρικών ιστών, αρτηριακής πίεσης κλπ). Αποτελούν λοιπόν τα τρόφιμα που έχουν χαρακτηριστεί ως υπερτροφές, ισχυρό σύμμαχο για τον καθένα μας, παρά την φυσική διαφορετικότητα των οργανισμών μεταξύ των ανθρώπων, και κρίνεται σκόπιμη, η κατανάλωσή τους στα πλαίσια μιας ισορροπημένης ευρύτερα διατροφής. Προφανώς κάθε σούπερ τροφή μπορεί να καταναλωθεί ως θρεπτικό σνακ, είτε και ως βασικό συστατικό ενός βασικού και πλήρους γεύματος.

Σε καμία περίπτωση ωστόσο δεν θα ήταν ορθός ο ισχυρισμός ότι συγκεκριμένες υπερτροφές μπορούν να υποκαταστήσουν οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή που έχει συστηθεί από την ιατρική επιστήμη για τις ανάγκες καταπολέμησης κάποιας ασθένειας. Από την άλλη βεβαίως, προφανώς είναι προτιμότερη η πρόληψη θωράκισης του οργανισμού μας, μέσα από μια ιδανική διατροφή που χτίζεται αποτελεσματικά με τη συμμετοχή διαφόρων υπερτροφών, σε σχέση με την οποιαδήποτε φαρμακευτική βοήθεια στην οποία υποχρεωνόμαστε να καταφύγουμε μετά την εκδήλωση κάποιου κινδύνου που απειλεί την υγεία μας με πλήθος παρενεργειών δυστυχώς κατά περίπτωση. Κι αν το κόστος απόκτησης των σούπερ τροφών είναι συνήθως υψηλότερο των συνηθισμένων συμβατικών τροφίμων, τούτο εφ’ ενός μεν δικαιολογείται λόγω απαιτητικών και διαφορετικών καλλιεργητικών πρακτικών τόσο στην παραγωγή όσο και σε κάθε επόμενο χειρισμό επεξεργασίας και παραγωγής τελικού προϊόντος, κι αφετέρου, ας αναλογιστούμε πόσο ακριβό μπορεί να θεωρείται το μέσο αποτελεσματικής προστασίας του πολυτιμότερου αγαθού στη ζωή του ανθρώπου που δεν είναι άλλο από την υγεία του.

Επιπλέον, στοιχειώδεις έννοιες που βοηθούν στην εξήγηση της ωφελιμότητας των υπερτροφών, μπορούν να αναγνωστούν στην αντίστοιχη σελίδα της αρθρογραφίας μας την οποία θα προσπαθούμε να ανανεώνουμε και να εμπλουτίζουμε για χάρη της δικής σας εγκυρότερης πληροφόρησης.